• Hakkında.
  • TBMM’nin açılışı


    TBMM’nin açılışı

    23 Nisan 1920 tarihine gelinceye kadar Anadolu tarih boyunca görmediği elem verici hadiselere şahitlik etmişti. İşgal ve esaret nedir bilmeyen Anadolu işgalle tanışmıştı.
    Anadolu insanı çok uzun zamandan beri savaştaydı. Daha öncekileri saymazsak, 18 Ekim 1912’de başlayan Balkan Savaşı’yla birlikte, asırlardır besledikleri kinlerini kusan düşmanların saldırılarını durdurmak için kahramanca bir savaşın içine dalmıştı.

    Henüz Balkan Savası’nın yaraları sarılmadan, Birinci Dünya Savaşı patlak vermiş, yüzbinlerce gencimiz yedi düvele karşı savaşmaya başlamıştı. Bu müthiş savaşta kuvvetler arasında muazzam dengesizlikler vardı. Savaşta yüzbinlerce genç şehit düşmüştü. Sağ olarak dönen gazilerin pek çoğu da ya hastalanmış, ya kolunu, bacağını kaybetmişti. Nicedir Osmanlı Devleti’ne “Hasta adam” deyip, kendi aralarında onun mirasını bölüşenler, 30 Ekim 1918’de imzalanan Mondros Mütarekesinin ardından, kapalı kapılar ardında hazırladıkları planlarını uygulamaya başlamışlardı.

    İstanbul’un işgalinden üç gün sonra, Atatürk 19 Mart 1920 tarihli bildiriyi yayımladı. Bildiride,”olağanüstü yetkiler taşıyan bir Meclisin Ankara’da toplanacağı, Meclis’e katılacak üyelerin nasıl seçilecekleri, seçilerin engeç onbeş gün içinde yapılması gereği, kesin ve kararlı ifadelerle yer alıyordu.

    Ayrıca, dağılan Meclis-i Mebusan’ın üyeleri de Ankara’daki Meclis’e katılabileceklerdi.

    Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş temelleri Ankara’daki bu ilk tarihi binada atıldı. Birinci Meclis Binası, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın yönetim yeri olarak pek çok tartışma ve millî kararlara sahne oldu: Bu yapı bugün Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak, ilk yılların anılarını sergiliyor.

    İllerde seçilen temsilciler ve Meclis-i Mebusan’ın bir kısım üyeleri Ankara’ya geldiler.

    Ankara’nın o günkü şartları içinde Meclis’in toplanabileceği elverişli bir bina yok gibiydi. Sonunda, İkinci Meşrutiyet döneminde, İttihat ve Terakki Cemiyeti kulübü olarak yapılmış tek katlı bir bina uygun görüldü. Eksik kalmış yapı tamamlandı, okullardan toplanan ve halkın katkısıyla sağlanan eşyalarla donatıldı.

    Hazırlıklar tamamlanınca, Atatürk 21 Nisan’da yayınladığı ikinci bir bildiri ile, Meclis’in 23 Nisan günü toplanacağını ve açılış töreninin nasıl yapılacağını duyurdu.

    23 Nisan 1920 Cuma sabahı erken saatlerde, Ankara’da bulunan herkes Meclis Binası çevresinde toplandı.
    Halk, kendi kaderine sahip çıkmanın coşkusu içindeydi. Hacı Bayram Camii’nde kılınan öğle namazından sonra, Meclis binası girişinde gözleri yaşartan muhteşem bir tören yapıldı. Saat 13.45’de, Ankara’ya gelebilen 115 milletvekili Meclis salonunda toplandı.

    Parlamento geleneklerine göre, en yaşlı üye olan Sinop Milletvekili Şerif Bey, Başkanlık kürsüsüne çıktı ve açılış konuşmasını yaparak Meclis’in ilk toplantısını açtı.

    TBMM, 24 Nisan 1920 günü yaptığı ikinci toplantısında Mustafa Kemal Paşa’yı (Atatürk), başkanlığa seçti. Mustafa Kemal Paşa, kendi öncülüğünde kurulan TBMM’nin başkanlığını Cumhurbaşkanı seçildiği gün olan 29 Ekim 1923 tarihine kadar sürdürdü.

    kaynak:TBMM’nin açılışı