• Hakkında.
  • Yeni Anayasa yazım süreci kronolojisi


     Yeni Anayasa yazım süreci kronolojisiTürkiye, 2013 yılında da yeni anayasa yazım sürecini tartışacak gibi görünüyor.

    Bu süreçte geçmişte yaşanılan gelişmeleri toparladık. İşte yeni anayasa yazım süreci kronolojisi:

    Anayasa değişiklikleri referandumda kabul edildi. 12 Eylül 2010

    26 maddelik bir değişikliği içeren paket, TBMM tarafından kabul edildikten sonra Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından referanduma sunuldu. Referandum sonucunda, yüzde 57.88 evet oyuyla anayasa değişiklikleri kabul edildi.

    Anayasa Uzlaşma Komisyonu kuruldu. 10 Ekim 2011

    AK Parti, Anayasa Uzlaşma Komisyonu kurulması fikrini öne çıkararak, TBMM’de temsil edilen dört partiden, 10 Ekim 2011 tarihine kadar üçer milletvekilinin adını belirlemesini istedi. TBMM’de temsil edilen dört siyasi partinin, üçer üye ile eşit biçimde temsil edileceği bir komisyonun kurulmasında uzlaşıldı. Bu çerçevede, yeni anayasayı yazmak üzere TBMM’de, “Anayasa Uzlaşma Komisyonu” kuruldu. TBMM Başkanı Cemil Çiçek’in oturum başkanlığını yapacağı ve AK Parti’den Ahmet İyimaya, Mustafa Şentop ile Mehmet Ali Şahin, CHP’den Süheyl Batum, Rıza Türmen ile Atilla Kart, MHP’den Tunca Toskay, Oktay Öztürk ile Faruk Bal, BDP’den ise Ayla Akat, Altan Tan ile Sırrı Süreyya Önder’in katılımıyla oluşturulan

    Uzlaşma Komisyonu ilk toplantısını 19 Ekim 2011’de yaptı.

    Sivil toplum katkısı 4 Mayıs 2012

    Komisyon’da yazım süreci başlamadan önce, vatandaşlar ile sivil toplum kuruluşlarına bir çağrı yapıldı. Bu çağrının amacı TBMM Başkanı Cemil Çiçek tarafından “toplumun bütün kesimlerince benimsenecek daha katılımcı, şeffaf ve demokratik bir anayasa” oluşturmak olarak belirtili.

    Komisyon, 4 Mayıs 2012’ye kadar, üç ayrı alt komisyonda, 42 siyasi partiyi, 39 meslek örgütü ve sendikayı, 79 dernek, vakıf ve platformdan oluşan sivil toplum kuruluşlarını üniversiteler ile çeşitli kurumları dinledi.

    Aynı dönem içerisinde, Anayasa Uzlaşma Komisyonu’na, Yeni Anayasa web sitesi, e-posta gibi iletişim kanallarıyla da, 64 bin kişi tarafından görüş bildirdi. Bu görüşlerin 440’ı sivil toplum kuruluşlarından geldi.

    Yazım süreci,  Mayıs 2012’den Aralık 2012’ye kadar “devam etti.

    Anayasa Uzlaşma Komisyonu, 9 ana başlık belirledi. Belirlenen 9 ana başlıktan 3 ana başlık parantezlere alınarak görüşüldü. Görüşülen başlıklar arasında “Temel hak ve hürriyetler”, “Mali, ekonomik ve sosyal hükümler” ile “Yasama” yer alıyordu. “Temel hak ve hürriyetler” ana başlığının altında yer alan “Vatandaşlık” tanımının nasıl olacağı, din ve vicdan özgürlüğü, kanun önünde eşitlik ile anadilde eğitim ve anadil eğitimi konuları, temel görüş ayrılıklarıyla beraber kamuoyuna yansıdı. Yasama tartışmaları, hükümet sistem tartışmaları içerisine kilitlendi. Bazı ana başlıklardaki maddeler ise, yazım süreci içinde ayrıca ele alındı.

    Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nda madde yazımına geçildiği, 1 Mayıs 2012 tarihinden bu yana 59 madde görüştü. 21 maddede mutabakat sağlandı ancak 25 madde yeniden görüşülmek üzere “paranteze” alındı.

    Ölüm oruçları nedeniyle de kasım ayında, bir süre askıya alınan Uzlaşma Komisyonu’nda görüşülmesi yarım kalan 3 madde bulunuyor.

     

    2 Ocak 2013 toplantısında alınan bir kararla, krize neden olan “Başkanlık Rejimi” önerisinin de parantez içine alınacağı, görüşmelerin parlamenter sistem üzerinden yürütüleceği belirtildi.

    Ocak ayının ilk haftasına gelindiğinde ise, Anayasa Uzlaşma Komisyonu’nun her iki yazım komisyonu, toplantı tarihleri ucu açık olacak biçimde, parantez içine alınan ve partilerin kataloglarını içeren tüm maddeleri yeniden ele almaya başladı.