• Hakkında.
  • Şeyh Sait İsyanı


    Şeyh Sait İsyanı
    İsyanın Nedenleri

    • Yenilik hareketlerinin hızlanması
    • İngiltere’nin kışkırtmaları
    • Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın çalışmaları
    • Hilafet ve Saltanatı geri getirme düşünceleri

    Şeyh Sait Ayaklanması 13 Şubat 1925’te Diyarbakır’da başladı. İsyancıların amacı Türkiye Cumhuriyeti’ni yıkmak ve Osmanlı devlet düzenini geri getirmekti. İsyan kısa sürede Erzurum, Elazığ, Muş, Bitlis gibi doğu illerinde yayıldı. Ali Fethi Okyar Hükümeti isyanın bastırılmasında başarılı olamayınca istifa etti. Yeni hükümeti kuran İsmet Paşa aldığı askeri ve siyasi önlemlerle isyanı bastırdı.
    Şeyh Sait Ayaklanması’nın Sonuçları

    • Doğu Anadolu Bölgesi’nde bozulan huzuru sağlamak amacı ile Takrir-i Sükun Kanunu çıkartıldı (4 Mart 1925). Bu kanun 1929 yılına kadar yürürlükte kalmıştır.
    • Türkiye Cumhuriyeti yıprandığı için İngiltere Musul sorununun kendi lehine çözülmesinde büyük avantaj sağlamıştır.
    • Türkiye Cumhuriyeti’ni yıkmaya yönelik ilk isyan bastırılmıştır.
    • Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası isyanda rolü olduğu gerekçesi ile kapatılmıştır (5 Haziran 1925).
    • Türkiye’de çok partili hayata geçiş için yapılan ilk deneme başarısızlıkla sonuçlanmıştır.
    • Şeyh Sait isyanı, Türkiye’de çok partili hayata geçiş için ortamın uygun olmadığını ve henüz demokrasinin tam anlamıyla uygulanamayacağını göstermiştir